Te beluisteren:
zondag 11:00 - 13:00 uur bij
ROS-Kabelkrant,
ZIGGO kanaal 43 en
maandag van 19:00 - 21:00 uur bij HTR
en natuurlijk
24 uur per dag via onze website.

Bossche Monumenten 2019

003. Rijke Brabantse gotiek - Sint-Janskathedraal

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

FotoBM003 St Jan vanaf ParadeDe zuidkant van de Sint-Jan, gezien vanaf de Parade. Foto: Josephine Peren

In het historische centrum van ’s-Hertogenbosch bevindt zich de Sint-Janskathedraal. De bouw ervan begon omstreeks 1220, op een stuk grond dat buiten de eerste stadsmuur lag. Dit terrein, De Pepers genaamd, behoorde toe aan de hertog van Brabant. Het was een eenvoudige, bakstenen kerk in romaanse stijl en toegewijd aan Sint-Jan de Evangelist. Van deze eerste Sint-Jan is nauwelijks iets bekend. Er is ook weinig van bewaard gebleven. Alleen de bakstenen toren van de romaanse kerk bleef behouden. Hij maakt nu deel uit van de westtoren van de Sint-Jan.
Rond 1318 breidde de stad zich voor het eerst uit. Door de nieuwe omwalling kwam ook de romaanse Sint-Jan binnen de stadsmuren te liggen. Januari 1366 verhief de bisschop van Luik de Sint-Jan tot collegiale kerk, waaraan een kapittel van dertig kanunniken werd verbonden. Deze ‘koorheren’ zongen het dagelijks koorgebed, zorgden voor onderwijs in de stad en beheerden de kerk. In 1380 werd begonnen met de bouw van de gotische Sint-Jan, naar een ontwerp van Willem van Kessel. Hij is als bouwmeester verbonden geweest van ongeveer 1380 tot 1407, mogelijk zelfs nog tot aan zijn dood in 1425. Op dat moment zijn het hoogkoor, de kooromgang en de straalkapellen voltooid. Rond 1530 werd de gotische kerk voltooid. In augustus en oktober 1566 vonden de Beeldenstormen plaats, protestanten plunderden en vernielden vele kapellen, kloosters en kerken, waaronder de Sint-Jan. In 1559 werd het bisdom ’s-Hertogenbosch opgericht. Daardoor werd de Sint-Jan tot kathedraal verheven. De eerste bisschop van ’s-Hertogenbosch is Franciscus Sonnius. Na het beleg en inname van ’s-Hertogenbosch in 1629 door Frederik Hendrik, prins van Oranje, werd de Sint-Jan protestants. Tot 1813 diende de kerk als gebedshuis voor de Nederduits Gereformeerde gemeente. Op voorspraak van Napoleon Bonaparte, gedaan in 1810 bij zijn bezoek aan ’s-Hertogenbosch, ondertekende Koning Willem I in 1816 het Koninklijk Besluit waarbij de Sint-Jan aan de katholieken werd teruggegeven. Juni 1929 kreeg de Sint-Jan de eretitel ‘basiliek’. Sindsdien is de officiële naam: de kathedrale basiliek van Sint-Jan Evangelist.
De kathedraal staat bekend als een van de fraaiste voorbeelden van de Brabantse gotiek. Door de vele ornamenten in zowel het interieur als aan het exterieur behoort de Sint-Jan tot een van de rijkst versierde kerken van Nederland. De dubbele luchtbogen met hun 96 mysterieuze luchtboogfiguren zijn uniek in de wereld. Inmiddels behoort de Sint-Jan tot de Top 100 van de Nederlandse UNESCO-monumenten en geldt als zogeheten Kanjermonument.

 

© 2011 - 2020 'n Lutske Brabants - vrijdag 28 februari 2020 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft - Sponsor: Frans van den Bogaard