Te beluisteren iedere maandag van 19:00 - 21:00 uur bij de HTR en op
zondag 11:00 - 13:00 uur bij
ROS-Kabelkrant, ZIGGO kanaal 43 en
24 uur per dag via onze website.

Bossche Straten 2019

361. Wijn in plaats van water - Plataanstraat

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Foto 361LBDe Plataanstraat gezien in de richting van de Kastanjestraat. Anno 2010. Foto: Josephine Peren

De naam Plataanstraat werd op 30 januari 1923 per raadsbesluit vastgesteld. De Plataanstraat begint bij de Kastanjestraat en eindigt bij het Hinthamerbolwerk. De in Nederland veel voorkomende gewone plataan is een boom uit de plataanfamilie (Platanacae). Het is een snelgroeiende hybride van de oosterse plataan (Plantanus orientalis) en de westerse plataan (Plantanus occidentalis). De naam ‘plataan’ komt van het Griekse woord ‘platos’, dat breed of wijd betekent. Deze naam dankt hij aan zijn omvang. De plataan is een boom die direct respect afdwingt. De Romeinen begoten hem met wijn in plaats van water en het verhaal gaat dat men onder deze grote boom offerde. In vroegere tijden werd in onze streken onder de plataan op het dorpsplein recht gesproken door het tribunaal van de oude, wijze mannen van het dorp.

De boom wordt veel aangeplant voor schaduw en om de sierwaarde. Je ziet de plataan veel in de stad, op pleinen en langs wegen. Dit komt omdat het een ijzersterke boom is die zich niet stoort aan luchtvervuiling, storm of wind. Ook flink snoeien kan de boom goed hebben. De plataan heeft bleekgroene twijgen, die later fors en bruin van kleur worden. De boom heeft een koepelvormige kroon. De takken groeien, als ze de ruimte krijgen, wijd uit en maken grillige kronkels en knobbels aan een lange en brede stam. De bast van de plataan is glad, dun en grijsbruin, hij vervelt steeds. Door afschilveren ontstaan groenachtige of gele vlekken. Het jonge blad en twijgen zijn dicht bezet met stervormige haren. Als die uitvallen kunnen deze soms allergische reacties veroorzaken, zoals jeuk en irritaties aan de slijmvliezen van neus en keel. Platanen kunnen wel duizend jaar oud worden en er heel indrukwekkend uitzien door hun omvang. Het is een snelle groeier, met soms 50 centimeter per jaar kan hij tot 40 meter hoog worden. De gemiddelde groeisnelheid van andere soorten is maar 10 tot 20 centimeter per jaar. Als de zon schijnt is de plataan een schaduwboom op pleintjes. Als het regent kan hij met zijn enorme bladerkroon het dorpsplein redelijk droog houden. Plataanhout is sterk, taai, vast en matig hard. Het hout van de plataan is goed brandhout, maar barst tijdens het branden uit elkaar. Plataanhout wordt verder gebruikt voor het vervaardigen van muziekinstrumenten, meubels, speelgoed en fineerhout..

 

© 2011 - 2019 'n Lutske Brabants - Vandaag: maandag 24 juni 2019 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft - Sponsor: Frans van den Bogaard